Ngày 25/9, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa - Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM) tổ chức tổng kết chương trình 'Giáo dục di sản văn hóa cho học sinh giai đoạn 2023-2026'.
Theo bà Trịnh Lan Hương, Phó Giám đốc Bảo
tàng - Thư viện Bà Rịa - Vũng Tàu, sau 4 năm triển khai, chương trình
đã thu hút gần 8.300 lượt học sinh tham gia. Quy mô và hình thức tổ chức
từng bước được mở rộng, đổi mới, giúp học sinh có thêm cơ hội tiếp cận
di sản bằng những trải nghiệm trực tiếp.
Năm 2024,
500 học sinh của 5 trường THPT tham gia 5 buổi học lịch sử với chủ đề Bà
Rịa - Vũng Tàu trong cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm cứu nước
giai đoạn 1954-1964 với Chiến thắng Bình Giã.
Đến năm 2025, chương trình tiếp tục mở
rộng với 1.800 học sinh của 13 trường THCS tham gia 19 buổi tham quan,
trải nghiệm, gắn với các trưng bày chuyên đề như ' Hồ Chí Minh - Những nét phác họa chân dung', 'Tổ quốc nhìn từ biển'... Riêng năm
2026, chương trình thu hút 4.150 học sinh, chiếm khoảng một nửa tổng số
lượt học sinh tham gia trong cả giai đoạn.
Nhiều hoạt động được tổ chức theo hướng
trực quan, sinh động như trưng bày tư liệu về Việt Nam, con người và quê
hương TPHCM; trưng bày lưu động chuyên đề 'Di sản văn hóa Thành phố
mang tên Bác'; trình diễn, giao lưu, giới thiệu di sản văn hóa phi vật
thể như đờn ca tài tử, hát bội, nghề làm bánh tráng, nghề gốm... Đáng
chú ý, chương trình 'Chuyến xe di sản' đưa học sinh đến trải nghiệm thực
tế tại các di tích lịch sử - văn hóa như Nhà Lớn Long Sơn, Bạch Dinh,
bảo tàng...
Di Mai Lan - học sinh lớp 8 Trường
THCS Vũng Tàu, chuyến trải nghiệm tại Nhà Lớn Long Sơn giúp những kiến
thức từng chỉ tồn tại qua sách vở trở nên gần gũi hơn. "Trước khi đến
Nhà Lớn Long Sơn, trong hình dung của em, di tích chỉ là những dòng
thông tin, những hình ảnh tư liệu. Nhưng khi được trực tiếp đặt chân đến
nơi này, em cảm nhận rất rõ hơi ấm của quá khứ" - Mai Lan chia sẻ.
Theo Mai Lan, chuyến đi giúp em hiểu hơn
về những thế hệ đi trước đã góp công gìn giữ một không gian văn hóa, từ
đó cảm nhận lịch sử không còn là những bài học khô khan trên bục giảng
mà trở nên gần gũi, có sức lay động.
Chuyển từ nghe thuyết minh sang trải nghiệm
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Minh
Nhựt - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM ghi nhận sự chủ động,
sáng tạo của Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa - Vũng Tàu cùng sự phối hợp của
ngành giáo dục trong triển khai chương trình.
Theo ông Nhựt, trong giai đoạn tới, giáo
dục di sản cần tiếp tục đổi mới để bảo đảm tính hệ thống và phù hợp với
từng lứa tuổi, từng năm học. Trong đó, cần quan tâm chuẩn hóa nội dung,
xây dựng chương trình khung và thiết kế các chuyên đề giáo dục di sản có
tính thống nhất, nối tiếp.
Ông Nguyễn Minh Nhựt - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể Thao TPHCM phát biểu tại lễ tổng kết.
"Qua đó cung cấp tri thức, nâng cao nhận
thức, xây dựng niềm tin, hình thành lý tưởng và hành động có ích cho bản
thân, gia đình và xã hội" - ông Nhựt nói. Cùng với việc chuẩn hóa nội
dung, phương pháp tiếp cận cũng cần được thay đổi, chuyển từ "thuyết
minh – nghe" sang "tương tác - trải nghiệm - sáng tạo".
Theo đó, học sinh không chỉ nghe và ghi nhớ mà có thể chủ động tham gia bằng nhiều hình thức như tự làm video clip, thử sức với vai trò thuyết minh viên, tham gia các cuộc thi tìm
hiểu về di sản. Chuyển đổi số cũng được xác định là một hướng quan
trọng, với việc ứng dụng mã QR, xây dựng không gian tham quan ảo, triển
lãm trực tuyến và phát triển các sản phẩm giáo dục số.
Bên cạnh đó, giáo dục di sản cần sự liên
kết chặt chẽ hơn giữa bảo tàng, nhà trường, gia đình và cộng đồng; đồng
thời phát huy vai trò của các chuyên gia, nhà nghiên cứu và nghệ nhân
dân gian. Từ những chuyến đi, giờ học và trải nghiệm thực tế, di sản
không chỉ được giới thiệu cho học sinh mà còn có thêm cơ hội trở thành
một phần trong ký ức, nhận thức và tình yêu quê hương của thế hệ trẻ.
“108 câu chuyện nhỏ, đạo lý lớn” - Ngay từ tiêu đề của cuốn sách chúng ta đã thấy hai từ “Đạo lý”. Vậy “đạo lý” là gì mà mỗi con người luôn cần hướng đến?
Hướng về cơ sở và xây dựng đời sống văn hóa cơ sở là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta. Quán triệt quan điểm đó, Thư viện huyện Châu Đức luôn xác định Thư viện xã, thị trấn là cánh tay nối dài giúp cho Thư viện huyện phục vụ được tất cả người dân trên địa bàn, đặc biệt là người dân ở vùng sâu, vùng xa - nơi mà người dân còn khó khăn khi tiếp cận thông tin mới. Trong những năm qua, Thư viện huyện Châu Đức luôn chủ động, tích cực phối hợp chặt chẽ với các cấp, các ngành, huy động nhiều nguồn lực để xây dựng và phát triển mạng lưới thư viện cơ sở, đẩy mạnh hoạt động luân chuyển nhằm đưa sách báo đến tận tay người dân ở vùng sâu, vùng xa trên địa bàn
